Methodologie
Het observatorium meet wat elke gemeente en elke provincie publiek controleerbaar maakt over haar voorbereiding op noodsituaties en de continuïteit van haar diensten. Zo werkt het.
Drie statussen per criterium
- Publiek bewijs gevonden100 %
Een document of pagina van het bestuur maakt het element controleerbaar (downloadbaar plan, gedetailleerde pagina, inschrijving op BE-Alert…). De bron en de raadplegingsdatum worden vermeld.
- Vermeld zonder bewijs40 %
De website vermeldt het onderwerp, zonder document of controleerbaar detail.
- Geen publieke informatie gevonden0 %
Er werd geen publieke informatie gevonden. Dat betekent niet dat het element niet bestaat.
Criteria en wegingen
| Criterium | Blok | Punten |
|---|---|---|
| Algemeen nood- en interventieplan (ANIP)gedateerd | Noodplanning | 20 |
| Bijzondere nood- en interventieplannen (BNIP) per risicogedateerd | Noodplanning | 10 |
| Noodplanningsoefeningengedateerd | Noodplanning | 10 |
| Alarmering van de bevolking (BE-Alert) | Noodplanning | 15 |
| Informatie aan de bevolking over risico's en richtlijnen | Noodplanning | 10 |
| Veiligheidscel en noodplanningscoördinator | Noodplanning | 10 |
| Bedrijfscontinuïteitsplan van de diensten | Continuïteit van de diensten en cyber | 8 |
| IT-herstelplan | Continuïteit van de diensten en cyber | 5 |
| Aanpak van cyberincidenten | Continuïteit van de diensten en cyber | 5 |
| Interne en externe crisiscommunicatie | Continuïteit van de diensten en cyber | 4 |
| Publieke aanpak volgens NIS2, CyFun, ISO 27001 of ISO 22301 | Continuïteit van de diensten en cyber | 3 |
Actualiteit van de documenten
Voor het ANIP, de BNIP's en de oefeningen telt een bewijs volledig als het document minder dan 3 jaar oud is, voor 80 % tussen 3 en 6 jaar en voor 60 % daarna. Een bewijs waarvan de datum niet gevalideerd kon worden, telt voor 80 %. Alleen data die een nalezer gecontroleerd heeft, worden gebruikt.
Verzamelen, voorclassificatie, validatie
Een herkenbare robot (ResiPlanObservatoryBot) leest de officiële websites, respecteert robots.txt en de wachttijd die elke website vraagt, en stuurt nooit meer dan één aanvraag per twee seconden naar dezelfde server. Hij houdt de pagina's en pdf's bij die Nederlandse of Franse trefwoorden bevatten en maskeert e-mailadressen en telefoonnummers. Een AI stelt vervolgens voor elk document een status voor. Een nalezer controleert elke bron en beslist; geen enkele fiche wordt gepubliceerd zonder die validatie.
Beperkingen
De score meet transparantie, niet de kwaliteit of het bestaan van de plannen: een voorzichtige gemeente kan haar IT-herstelplan terecht niet publiceren. Een website die een robot moeilijk kan lezen, kan informatie verbergen; dan wordt de fiche pas gepubliceerd als een nalezer tot een besluit kon komen. Besturen kunnen hun fiche aanvullen via het recht van antwoord.
Onafhankelijkheid
Het observatorium wordt uitgegeven door Résiplan, dat continuïteitssoftware verkoopt. Klant zijn van Résiplan verandert nooit een score of een fiche, en de fiche is gratis voor alle gemeenten. De criteria en de methode zijn publiek en hebben een versienummer.
NIS2
Belgische lokale besturen vallen niet automatisch onder de NIS2-wet: het observatorium noemt een gemeente nooit een onderworpen entiteit. Het criterium 'aanpak volgens NIS2, CyFun, ISO 27001 of ISO 22301' stelt alleen een publieke aanpak vast.
Updates
De websites worden elk kwartaal opnieuw gelezen. Elke publicatie maakt een nieuwe versie van de fiche; de evolutie van de scores blijft zichtbaar.
Methodologie 2026.1